28/09/2021 Στέλλα Στελετάρη 428

 
                                                                  Η αβάσταχτη ελαφρότητα της γλώσσας

 
Όταν διέσχιζα περιόδους κρίσης στην παιδική μου ηλικία είχα ένα επαναλαμβανόμενο όνειρο που ήταν αρκετά δυσφορικό: βρίσκομαι ανάμεσα σε πελώρια βουνά και βράχους και το συναίσθημα είναι ότι αρχίζω να νιώθω ότι συρρικνώνομαι μπροστά σε αυτό το χάος, έχοντας επίγνωση αυτής της συρρίκνωσης την οποία αισθάνομαι σωματικά, κοιτώντας με τρομαγμένο βλέμμα. Υπάρχει δηλαδή η αίσθηση της ασημαντότητας και του άγχους του σώματος ότι μπορεί να συνθλιβεί.
 
Ενήλικη και έχοντας πίσω μου οκτώ χρόνια ανάλυσης, ξαναβλέπω το ίδιο όνειρο. Υπάρχουν και πάλι τριγύρω αυτοί οι ογκόλιθοι και ξεκινά το γνώριμο δυσάρεστο συναίσθημα της επερχόμενης σύνθλιψής μου από αυτούς. Ξαφνικά, οι τεράστιες πέτρες, παίρνουν την μορφή των μικρών γραμμάτων της ελληνικής γλώσσας κι έπειτα ολόκληρων λέξεων. Τότε, απευθύνομαι στον εαυτό μου λέγοντας «Στέλλα, δεν χρειάζεται να σε συνθλίβουν πια οι λέξεις». 
 
Η απόλαυση του βλέμματος, μπροστά στην τρομακτική εικόνα των βράχων,  υποχωρεί άξαφνα μέσα στη μεταβίβαση. Επρόκειτο για λέξεις! Η σημαίνουσα διάσταση διαφαίνεται. Οι λέξεις μπορούν να μιληθούν. Για τον Λακάν «το ασυνείδητο είναι δομημένο σαν γλώσσα» δηλαδή σύμφωνα με τη μεταφορά και την μετωνυμία. Εν προκειμένω το σημαίνον (η λέξη) υποκαθιστά την απόλαυση (τον βράχο). Το επιτρέπει η αναλυτική διαδικασία. Εδώ μπορώ να μιλήσω εγώ χωρίς να συνθλιβώ! 
 
Οι υποκειμενικές επιπτώσεις του ονείρου ακόμα αντηχούν, δεκαπέντε χρόνια πλέον από την έναρξη της αναλυτικής εμπειρίας. Οι λέξεις του (μητρικού) Άλλου στην παιδική ηλικία ήταν υπερεγωτικές προσταγές και συνδεόμενες με το βλέμμα του τον καθιστούσαν τόπο απόλαυσης. Η αφύπνιση λάμβανε χώρα λίγο προτού το παιδικό σώμα παραδοθεί στην συντριβή, στον θάνατο. Το παιδικό όνειρο επαναλαμβάνεται στην ενήλικη ζωή μέσα στη μεταβίβαση όπου οι λέξεις αρθρώνονται σε αίτημα και η διαλεκτική επιτρέπει να διαφανεί κάτι από την επιθυμία και την απόλαυση του υποκειμένου. Το βλέμμα του Άλλου μπορεί έτσι να μην συνθλίβει ωστόσο η μεταφορικοποοίηση της απόλαυσης δεν διαγράφει πλήρως το βλεμματικό αντικείμενο που αναδύεται ως αίτιο της επιθυμίας. Η ανάλυσή μου θα κινηθεί για καιρό γύρω από την προβληματική του ωραίου και της καθήλωσης που μου είχε δραματικά επιβάλλει. Η ανάλυση παραμένει work in progress.


 
 
ΣΧΕΤΙΚΉ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΊΑ (TAGS)
όνειρο 1 γλώσσα 1 ανάλυση 1
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ