Θεωρητικά Σεμινάρια 2017-2018

Τα τέσσερα θεωρητικά σεμινάρια της περιόδου 2017-2018 απευθύνονται σε όσους είναι εγγεγραμμένοι στην ΑΚΣΠΑ και γίνονται στην οδό Κολοκοτρώνη 44, 3ος όροφος.

Είναι τα εξής:

1) Πολιτικές του ψυχαναλυτή

από τον Ρεζινάλντ Μπλανσέ 

Παρασκευές, ώρα 8:30-10:30 μμ.

 19/1, 26/1, 4/5,18/5, και 6/7

και Τετάρτες, ώρα 8:30-10:30 μμ. 14/2/ και 20/6/2018

 

2)  Κλινική υπό μεταβίβαση

από τον Επαμεινώνδα Θεοδωρίδη

Τετάρτες, ώρα 8:30-10:30 μμ.

13/12/2017, 31/1, 21/2, 21/3, 2/5 και 30/5/2018

 

 3) Επιθυμία, ηθική, μεταβίβαση: Ανάγνωση του 8ου Σεμιναρίου του Ζ. Λακάν

από τη Νασία Λινάρδου-Μπλανσέ

Τρίτες, ώρα 8:30-10:00 μμ. 

5/12/2017, 16/1 και 30/1/, 27/2,  5/6 και 26/6/2018

 

4) Βασικές έννοιες της λακανικής ψυχανάλυσης

      Συμβολικό, Φαντασιακό, Πραγματικό.

Τρίτες, ώρα 8:30-10:00 μμ.

Οι θεματικές που θα παρουσιαστούν είναι οι εξής:

- Γιάννης Δημητράκος: Ο προσανατολισμός του Λακάν από το 1932 έως το 1954. Από την ψυχιατρική στην ψυχανάλυση.

"Από όλα τα έργα που έχουν προταθεί κατά τη διάρκεια του αιώνα, το έργο του ψυχαναλυτή είναι ίσως το πιο υψηλό, διότι λειτουργεί ως μεσολαβητής ανάμεσα στον άνθρωπο της μέριμνας και το υποκείμενο της απόλυτης γνώσης. Γι’αυτό και απαιτεί μια μακρά υποκειμενική ασκητική, η οποία δεν θα διακοπεί ποτέ, καθώς το τέλος της ίδιας της διδακτικής ανάλυσης είναι αναπόσπαστο από τη στράτευση του υποκειμένου στην πρακτική του."

Ζακ Λακάν, Λειτουργία & Πεδίο της Ομιλίας & της Γλώσσας στην Ψυχανάλυση, σελ. 204, Εκδ. Εκκρεμές.

Στα τρία μαθήματα, θα εξετάσουμε την πορεία του Λακάν μέσα από τα γραπτά που προηγήθηκαν της έναρξης των σεμιναριακών του διαλέξεων. Θα σκιαγραφήσουμε τη διαδρομή  του από την ψυχιατρική στην ψυχανάλυση για να καταλήξουμε στο αρχιμήδειο σημείο της θεωρίας του που αποτελεί η «Εισήγηση της Ρώμης».

Για να γίνει κατανοητή  η διαφορά ανάμεσα στο λόγο και τη γλώσσα, θα περιγράψουμε τα τρία κεντρικά παράδοξα ή υποκειμενικές θέσεις στο πλαίσιο των οποίων λόγος και γλώσσα μοιάζουν διακριτά.

Τέλος, θα παρακολουθήσουμε τον κεντρικό ρόλο που διαδραμάτισε η σύλληψή του για μια σειρά διακρίσεων: μεταξύ του υποκειμένου και του εγώ, του Άλλου και του άλλου, του λόγου και της γλώσσας, του συμβολικού και του φαντασιακού.

 

-Δέσποινα Καραγιάννη:Το όνειρο με την ένεση της Ίρμας: από τον Φρόιντ στον Λακάν

Στις τρεις συναντήσεις που θα πραγματοποιηθούν, θα ασχοληθούμε με το όνειρο με την ένεση της Ίρμας, ένα όνειρο που ονειρεύτηκε ο ίδιος ο Φρόιντ, το 1895 και το συμπεριέλαβε στην Ερμηνεία των Ονείρων. Είναι το πρώτο που αποκρυπτογραφείται και δίνεται ως παράδειγμα από τον Φρόιντ, προκειμένου να παρουσιάσει την τεχνική της ανάλυσης των ονείρων, μέσω της οποίας αναδύονται οι ασυνείδητες επιθυμίες.

Στη συνέχεια θα μελετήσουμε την προσέγγιση του Λακάν στο όνειρο με την ένεση της Ίρμας, στο δεύτερο σεμινάριό του (1954-1955 - The Ego in Freud’s Theory and in the Technique of Psychoanalysis. Ο Λακάν αφιέρωσε δύο παραδόσεις στο όνειρο αυτό (κεφ. 13-14), στις οποίες αναδεικνύεται η θεμελιακή και καθοριστική σχέση του ανθρώπου με την ομιλία – τη συμβολική τάξη, φωτίζονται ιδιαίτερα οι φαντασιακές ταυτίσεις που απαρτίζουν το Εγώ, αλλά και η σχέση του υποκειμένου με το πραγματικό, το κατεξοχήν αντικείμενο του άγχους.

- Ελένη Μόλαρη: Η εισαγωγή του μεγάλου Άλλου

Οι διαλέξεις τις οποίες θα είμαι υπεύθυνη θα έχουν ως κύριο νήμα τους τη μετάβαση από τον μικρό άλλο στο μεγάλο Άλλο, από το φαντασιακό στο συμβολικό, ή άλλως ειπείν την εισαγωγή της κεντρικής έννοιας του μεγάλου Άλλου, μια έννοια που επινόησε/απομόνωσε ο Λακάν και παρουσιάζει κυρίως στο 2ο σεμινάριο που τιτλοφορείται: Το εγώ στη θεωρία του Φρόιντ και στην τεχνική της ψυχανάλυσης. Οι κύριες αναφορές μας θα είναι τα κεφάλαια 19, 21 και 23 του 2ου σεμιναρίου χωρίς να αποκλείονται, φυσικά, σταχυολογήσεις και από άλλα κεφάλαια ή άλλα κείμενα της ίδιας περιόδου του Λακάν από τα Ecrits (όπως για παράδειγμα το κείμενο La chose freudienne ou Sens du retour à Freud en psychanalyse [1955]).

Πολύ συνοπτικά, μπορούμε να πούμε ότι στα 2 πρώτα σεμινάρια, ο Λακάν ξαναδιαβάζοντας με αυστηρότητα τον Φρόιντ και τα τεχνικά του κείμενα (θα μας δοθεί η ευκαιρία να ανατρέξουμε σε αυτά), κάνει ένα σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στην φαντασιακή και τη συμβολική τάξη, ανάμεσα στη γλώσσα, την ομιλία και τον λόγο, το εγώ και το υποκείμενο, προκειμένου να καταστήσει σαφές (και να διαχωρίσει έτσι τελείως τη θέση του από τους μετά-φροϋδικούς) ότι η ανάλυση οφείλει να αναδείξει εντέλει το υποκείμενο με τις συμβολικές, φαντασιακές και πραγματικές συνιστώσες του, και όχι να ενδυναμώσει ένα φαντασιακό, ταυτισιακό εγώ. Θα έχουμε την ευκαιρία να εξετάσουμε στα πλαίσια αυτά το γνωστό σχήμα L, τη σχηματοποίηση του Λακάν όπου εμπεριέχεται το στάδιο του καθρέφτη και η Άλλη σκηνή.

Η εισαγωγή του μεγάλου Άλλου έχει να κάνει, εν ολίγοις και πολύ πολύ σχηματικά, με τον επαναπροσδιορισμό της αναλυτικής διαδικασίας από ένα κλειστό σύστημα του εγώ και των ταυτίσεών του στην προοπτική ενός ομιλόντος υποκειμένου όπου το έλλειμμα –του-είναι καθορίζει το άνοιγμα προς την επιθυμία.

-Άννα Πίγκου: Τι σημαίνει πατέρας κατά τον Λακάν

Στο πλαίσιο αυτών των εισαγωγικών μαθημάτων θα μελετήσουμε τα κεφάλαια  Η πατρική μεταφορά,  Οι τρεις χρόνοι του οιδιποδείου και  Οι τρεις χρόνοι του οιδιποδείου ΙΙ, από το 5ο Σεμινάριο του Λακάν "Τα μορφώματα του ασυνειδήτου".

 

Τα μαθήματα θα πραγματοποιηθούν στις ακόλουθες ημερομηνίες από τους εξής ομιλητές:

17/10/2017   Γιάννης Δημητράκος
24/10/2017   Γιάννης Δημητράκος
14/11/2017    Ελένη Μόλαρη
28/11/2017    Δέσποινα Καραγιάννη
12/12/2017    Δέσποινα Καραγιάννη
19/12/2017    Ελένη Μόλαρη
23/1/2018     Γιάννης Δημητράκος
20/2/2018     Δέσποινα Καραγιάννη
20/3/2018     Ελένη Μόλαρη
17/4/2018     Άννα Πίγκου



 

ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡOΤΗΤΑ

Σινεμά και Ψυχανάλυση: ΄Άγριες φράουλες

Νέο Βιβλίο

Νέο Βιβλίο