2027
2027
& ΨYXANAΛΥΣΗ
Περίοδος διδασκαλίας 2026 - 2027
Στο φως της φαντασίωσης
Sigmund Freud
Οι ασυνείδητες φαντασιώσεις είτε ήταν ανέκαθεν ασυνείδητες δηλαδή σχηματίστηκαν στο ασυνείδητο είτε, κάτι που είναι συχνότερο, υπήρξαν κάποτε ως συνειδητές φαντασιώσεις, ονειροπολήσεις που στη συνέχεια ξεχάστηκαν εκ προθέσεως και βρέθηκαν στο ασυνείδητο λόγω της «απώθησης». Σε αυτή την περίπτωση, είτε το περιεχόμενό τους παρέμεινε το ίδιο είτε υπέστη μετασχηματισμούς έτσι ώστε η φαντασίωση που είναι τώρα ασυνείδητη να αποτελεί ένα βλαστάρι της παλαιάς συνειδητής φαντασίωσης. Η ασυνείδητη φαντασίωση έχει λοιπόν μια πολύ σημαντική σχέση με την σεξουαλική ζωή του ατόμου. Είναι πράγματι ταυτόσημη με την φαντασίωση της οποίας έκανε χρήση το άτομο κατά τη διάρκεια μιας περιόδου αυνανισμού με στόχο την σεξουαλική ικανοποίηση.
Sigmund Freud, Hysterische Phantasien und ihre Beziehung zur Bisexualität, GW, VII.
Θα λέγαμε λοιπόν ότι η φαντασίωση μαστιγώματος και άλλες ανάλογες διαστροφικές καθηλώσεις αποτελούν επίσης κατάλοιπα που άφησε το οιδιπόδειο σύμπλεγμα, με άλλα λόγια, ουλές, επακόλουθα μιας παρελθούσης διαδικασίας, όπως ακριβώς η περίφημη «κατωτερότητα» αντιστοιχεί σε μια ανάλογη ναρκισσιστική ουλή.
Sigmund Freud, Ein Kind wird geschlagen, GW, XII.
Jacques Lacan
Ποιος είναι άρα ο ρόλος της φαντασίωσης μέσα στην τάξη της νευρωτικής επιθυμίας; Ε, λοιπόν, είπα ότι είναι σημασία αλήθειας. Αυτό σημαίνει το ίδιο πράγμα όπως όταν προσδίδετε χαρακτήρα αλήθειας, όταν γράφετε με κεφαλαίο V (vérité, αλήθεια) […] μια σειρά από σημαίνοντα που αποκαλείτε αξίωμα. Στην ερμηνεία σας η φαντασίωση δεν έχει άλλο ρόλο. Οφείλετε να το πάρετε όσο περισσότερο γίνεται κατά γράμμα και να βρείτε, για κάθε δομή, πώς θα ορίσετε τους νόμους μετασχηματισμού που, στη συμπερασματική συναγωγή προτάσεων του ασυνείδητου λόγου, θα προσδώσουν σε αυτή τη φαντασίωση τη θέση ενός αξιώματος.
Jacques Lacan, Le Séminaire, Livre XIV, «La logique du fantasme» p. 421.
Jacques-Alain Miller
Σχηματικά θα λέγαμε ότι η φαντασίωση έχει τριπλό καθεστώς. Καταρχάς η φαντασίωση ως ονειροπόληση. Όπως Οι ονειροπολήσεις ενός μοναχικού περιπατητή, πρόκειται για ονειροπολήσεις μοναχικές, συνειδητές και κατά βούληση. Η δεύτερη έννοια είναι πιο λεπτή. Πρόκειται για τη φαντασίωση ως μέσο απόλαυσης -και εδώ επίσης μοναχική. Είναι η εικόνα, η σκέψη, η φράση, το σενάριο που κινητοποιεί και συνοδεύει τον αυνανισμό, όλοι έχουν αυτή την εμπειρία. Η τρίτη έννοια είναι πιο πολύπλοκη. Μιλάμε για την ασυνείδητη φαντασίωση, τη λεγόμενη θεμελιώδη φαντασίωση, που δίνει το πλαίσιο της σε όλη την ψυχική ζωή του υποκειμένου και αποκαλύπτεται κατά τη διάρκεια της ανάλυσης.
Jacques-Alain Miller, «Παρατηρήσεις για την Λογική της φαντασίωσης», La Cause du désir, No 114.
Επερχόμενες Εκδηλώσεις 2026-2027
Συνέντευξη ασθενούς
«Ποιος είναι άρα ο ρόλος της φαντασίωσης μέσα στην τάξη της νευρωτικής επιθυμίας; Ε, λοιπόν, είπα ότι είναι σημασία αλήθειας. Αυτό σημαίνει το ίδιο πράγμα όπως όταν προσδίδετε χαρακτήρα αλήθειας, όταν γράφετε με κεφαλαίο V (vérité, αλήθεια) […] μια σειρά από σημαίνοντα που αποκαλείτε αξίωμα.»

