Mercredi 21 novembre 2012

NUMERO 252

www.lacanquotidien.fr

 

Το ασυνείδητο στην κρίση

 

Στην Ελλάδα, η χρυσή αυγή του φυλετισμού

 

Του Réginald Blanchet

 

Mετάφραση: Πολίνα Αγαπάκη

 

Σημείο των καιρών, εκείνων των καιρών που φυσάει θλιβερός άνεμος που δεν προμηνύει τίποτε καλό για εμάς τους ανθρώπους: την Παρασκευή 16 Νοεμβρίου, η αμερικανική πρεσβεία στην Ελλάδα δημοσίευσε μια προειδοποίηση προς αμερικανούς πολίτες αφρικανικής, ασιατικής, λατινοαμερικάνικης ή μεσανατολικής καταγωγής, στην οποία τους ενημερώνει για ενδεχόμενο κίνδυνο που διατρέχουν αν επισκεφθούν την Ελλάδα τη στιγμή κατά την οποία διαπράττονται οι επαναλαμβανόμενες και ιδιαίτερα βίαιες επιθέσεις από μέλη και οπαδούς του νεο-ναζιστικού κόμματος της Χρυσής Αυγής εις βάρος μεταναστών και όσων θα μπορούσαν να εκληφθούν ως τέτοιοι. Ο αμερικανικός πραγματισμός – κι αυτό επαληθεύεται ακόμη μια φορά – δεν θα καταληφθεί ποτέ εξαπίνης. Ο φυλετισμός του νεοναζιστικού κόμματος και η ρατσιστική πολιτική που συνεπάγεται, αποτελούν πλέον εδραιωμένα γεγονότα. Αυτή η πολιτική έχει ούριο τον άνεμο. Η πρόθεση ψήφου για αυτό το κόμμα αποτελούσε το 14% του εκλογικού σώματος τον Οκτώβριο, ήτοι το τριπλάσιο του ποσοστού που είχε τρεις μήνες νωρίτερα, στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Ιουνίου. Ενδέχεται να φτάσει το 30% αν τα πράγματα χειροτερέψουν κι άλλο.[1] Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, το ποσοστό δημοτικότητας του ακροδεξιού κόμματος μέσα στο σώμα της αστυνομίας έχει ήδη φτάσει το 50%.[2]

 

Δικαίως μπορούμε να διερωτηθούμε σχετικά με τα αίτια για τα οποία η κοινή γνώμη συντάσσεται με τις ρατσιστικές τοποθετήσεις και πρακτικές που εφαρμόζει η Χρυσή Αυγή και οι μπράβοι της. Είναι πολλά. Παραμένει όμως το ερώτημα: για ποιον λόγο αυτό το πολιτικό κίνημα γίνεται ο υποκινητής της βίας εναντίον μεταναστών; Γιατί την καθιστά έμβλημά του και κατευθυντήριο νήμα του; Μάλλον θα κάναμε λάθος αν αναζητούσαμε αλλού την πραγματική αιτία, πέρα από το ίδιο το γεγονός της εθνικιστικής βίας καθεαυτή. «Αίμα, τιμή, Χρυσή Αυγή!». Ιδού η πολεμική ιαχή της. Διότι περί αίματος είναι πράγματι ο λόγος. Στη φρασεολογία που χρησιμοποιείται καταρχάς: «Να καθαρίσουμε το ελληνικό αίμα», να το ξεπλύνουμε από την βρομιά. Στις άμεσες δράσεις των οποίων ηγείται: να κάνει το αίμα να χύνεται έμπρακτα. Ποιος Πακιστανός ή Αφγανός που ζει στην Αθήνα δεν θα φέρει σύντομα πάνω του την ουλή από μια ξυραφιά ενός μαχαιροβγάλτη της Χρυσής Αυγής; Αδύνατον να προσδιορίσουμε πιο ξεκάθαρα το κίνητρο της ρατσιστικής πολιτικής όπως εκδηλώνεται έμπρακτα: το προς εκρίζωση κακό εδρεύει στο αίμα που μολύνει. Ενσαρκώνει την ύλη που πρέπει να πολεμάται με κάθε μέσο, αίμα εναντίον αίματος. Έτσι λοιπόν η βία επιβάλλεται από μόνη της.

 

Αυτή η πολιτική του αίματος παρουσιάζει και μιαν άλλη όψη, την καλή όψη του νομίσματος. Πρόκειται για την τράπεζα αίματος που ίδρυσε το κόμμα με σκοπό να εξυπηρετεί αποκλειστικά τους Έλληνες. Η σχετική φωτογραφία απεικονίζει έναν από τους 18 βουλευτές του νεοναζιστικού κόμματος να προσφέρει τον εαυτό του, ξαπλωμένος στο ιατρικό τραπέζι, σε κατάσταση ούτως ειπείν έκστασης, σε αιμοληψία προς όφελος των ομοϊδεατών του, οι οποίοι παρουσιάζονται ως εκ τούτου σαν αναίμακτοι. Πρόκειται για τον ίδιο βουλευτή, με κόμη ενός οιονεί Ιησού Χριστού, που βρέθηκε πρόσφατα στο προσκήνιο της δημοσιότητας επειδή είχε ασκήσει ελέγχους ταυτότητας σε υπαίθριες αγορές στα περίχωρα της Αθήνας. Επικεφαλής μιας οργανωμένης ομάδας εκφοβιστών, απαιτούσε εντελώς παράνομα να ελέγξει τα έγγραφα παραμονής αλλοδαπών μικροπωλητών. Αν τα χαρτιά δεν ήταν νόμιμα, αυτοί οι φρουροί της ακεραιότητας του εθνικού σώματος επιδίδονταν σε καθαρή λεηλασία των εμπορευμάτων. Αφότου ολοκλήρωσε το έργο του, όμοιος με έναν νέο Χριστό που εκδιώκει με το οπλισμένο χέρι του τους εμπόρους από τον Ναό, τοκογλύφους και κερδοσκόπους που είχαν βεβηλώσει τον ιερό χώρο, ο νεοναζί προφήτης δήλωσε πως πήγαινε τώρα να κάνει τις προσευχές του στην εκκλησία της Παναγίας της οδηγήτριας.

 

Όλα αυτά συνδέονται λίαν λογικώς. Μέσα στο αίμα φανερώνεται το καταραμένο αντικείμενο εφόσον είναι του Άλλου, το ιερό αντικείμενο εφόσον είναι επιφορτισμένο να ορίσει την ίδια την ύπαρξη του Έθνους. Αυτό συνάδει με την σύγχρονη άνοδο στο ζενίθ του αντικειμένου α και τη συνακόλουθη παρακμή του Ονόματος-του-Πατρός. Διότι η πολιτική του αίματος εν είδει αντικειμένου α αντιτάσσεται στο κατ΄ επίφασιν που συνιστά το συλλογικό, και πρώτα απ’ όλα το συλλογικό της οικογένειας. Οι δεσμοί αίματος, όταν έχουν προαχθεί στην πρώτη βαθμίδα των κοινωνικών σχέσεων, είναι πάντα, θα μπορούσαμε να πούμε, αιμομικτικής φύσης, αν εννοήσουμε με αυτό ότι θέτουν σε αμφισβήτηση την υπεροχή της πατρικής συνθήκης, του νόμου της ως προσποιητού και του τεχνητού χαρακτήρα της. Αυτό είναι το καθεστώς που επικρατεί στη Μαφία ενόσω κυριαρχεί  εν τέλει ο νόμος της θείας Μητέρας, εκείνος που θα ισοδυναμούσε με έναν υποτιθέμενο «νόμο της απόλαυσης».

 

Ως προς αυτό, η Χρυσή Αυγή δεν αποτελεί εξαίρεση. Μετέχει του ίδιου του ήθους της Μαφίας. Σε αντιδιαστολή προς τη Μαφία όμως, οι στόχοι της οποίας είναι καθαρά οικονομικής φύσεως, το σχέδιο εδώ είναι πολιτικό. Συνεπώς, απαιτείται να διακρίνουμε στρατηγική και τακτική. Εν προκειμένω, η πολιτική στρατηγική είναι θεσμικής τάξεως. Αποσκοπεί στην θεσμοθέτηση της βίας ως τρόπου διακυβέρνησης. Στη συνέχεια,  ή μάλλον ταυτόχρονα, θα επέρχονται συγκεκριμένες ωφελιμιστικές και οικονομικές βλέψεις που θα εκμεταλλεύονται την καινούργια ροή των πραγμάτων. Διότι – είναι μείζονος σημασίας αυτό το σημείο να τονιστεί – δεν είναι διόλου οι παρανομίες, πραγματικές ή υποτιθέμενες, των μεταναστών που προκαλούν τη συστηματική βία εναντίον τους. Τουναντίον, η βία επιδιώκεται ως τέτοια – το αίμα υποχρεώνει – και αρπάζεται από τις παρανομίες όπως ένα άλογο μάχης ώστε να ασκηθεί. Ο ανάποδος συλλογισμός οδηγεί σε σφάλμα. Το είδαμε μόλις πρόσφατα. Εξέχοντες πολιτικοί επιστήμονες μας είχαν προϊδεάσει για την πτώση της Χρυσής Αυγής στις κοινοβουλευτικές εκλογές του περασμένου Ιουνίου, στηριζόμενοι στην σωματική επίθεση σπάνιας βιαιότητα εις βάρος μιας κοινοβουλευτικής εκπροσώπου του Κομμουνιστικού Κόμματος, από τον υπαρχηγό του νεοναζιστικού κόμματος. Η σκηνή εκτυλίχθηκε ζωντανά στην τηλεόραση. Έκανε τον γύρο του κόσμου. Οι επαΐοντες μας, θύματα του ορθολογισμού, δήλωναν πως το νεοναζιστικό κόμμα είχε δείξει τον αληθινό κτηνώδη εαυτό του και συνεπώς πολλοί εκλογείς, έχοντας αναγνωρίσει την αυταπάτη τους, θα του έστρεφαν την πλάτη. Συνέβη το ακριβώς αντίθετο. Το κόμμα αύξησε το εκλογικό του ποσοστό του κατά τέσσερις μονάδες. Το μάθημα είναι σαφές: η βία ως πολιτικός τρόπος διαχείρισης των κοινωνικών και πολιτικών αντιφάσεων, είναι επιθυμητή από ένα όλο και σημαντικότερο πλήθος πολιτών. Πρόκειται για μια βία που ικανοποιείται από τον εαυτό της. Το σφάλμα των ρασιοναλιστών είναι η πίστη πως η βία εξυπηρετεί λογικούς σκοπούς, συμφέροντα κλπ. Κάθε άλλο. Αυτοτελής, βρίσκει την ικανοποίησή της μέσα στην ίδια καθεαυτή. Τέτοια ικανοποίηση είναι τυφλή και ανέλπιδη. Πάει να πει πως, συσχετιζόμενη με το σώμα, έχουμε να κάνουμε εδώ με την ενσάρκωση της «απολαμβάνουσας ουσίας». Αυτή αναπτύσσεται στην απόλαυση του σώματος των μεν διαμέσου του σώματος των δε. Άλλη ονομασία της βιο-πολιτικής.

 

Η τακτική, είναι αυτή του καλού Σαμαρείτη. Αξιώνουν να προστατεύουν τους αδύναμους απέναντι στην ανασφάλεια, να επικουρούν τους αποκλεισμένους από το «σύστημα», να καυτηριάζουν συνάμα τις ολιγαρχίες των κερδοσκόπων, τους προδότες του Έθνους και την Ευρώπη της Γερμανίας. Αντηχεί εδώ η κλασική αντικαπιταλιστική ρητορική χαρακτηριστική των σύγχρονων λαϊκισμών. Εννοείται πως η Χρυσή Αυγή πρωτοστατεί στην καταγγελία της πολιτικής λιτότητας  που ματώνει τον ελληνικό λαό  (βλ. τις αυτοκτονίες κατά συρροή). Η φιλάνθρωπη τακτική του Σαμαρείτη αξιώνει να γίνει μια αντιπολίτευση που να υποκαταστήσει, κράτος εν κράτει, το πολιτικό σύστημα που καταρρέει. Είναι καθαρό στρατήγημα, που χρησιμοποιείται εσκεμμένα ως τέτοιο. Πέραν του να είναι μια Μαφία, το υπερεθνικιστικό κίνημα είναι επιπλέον πολιτικά κυνικό. Δεν  είναι αποδεδειγμένο προς το παρόν ότι έχει άλλο στόχο από την εγκαθίδρυση εμφυλίου στην πολιτεία. Η τάξη που πιθανόν να προκύψει εν συνεχεία, προφανώς θα είναι θεμελιωμένη πάνω στην ακραία βία και την γενική εξάπλωσή της. Είναι αυτό του οποίου είμαστε οι μάρτυρες και που προωθείται πολύ ανοιχτά μέσα από πράξεις και εμβλήματα. Διαδραματίζεται μπροστά στα μάτια η αναδεικνυομένη αλληγορία των σμιλεμένων σωμάτων, γεμάτα μύες, των μαυροντυμένων νταήδων που επιδίδονται σε εφόδους τα χαράματα, οργανωμένοι σε τάγματα θανάτου, στις φτωχικές συνοικίες που κατοικούν μετανάστες με τις οικογένειές τους. Το υγιές σώμα, το αμόλυντο αίμα καθαρής προέλευσης αντιμάχεται την αφθονούσα παρεισφρητική ύλη των μεταναστευτικών σωμάτων. Αυτά τα σώματα λειτουργούν κατοπτρικά σαν αποκρουστικό φόντο με βάση το οποίο αναδεικνύεται η ιδανική εικόνα μιας ταυτότητας προς υπεράσπιση. «Πες μου ποιος είναι ο εχθρός σου και θα σου πω ποιος είσαι», διακηρύσσει ο αρχηγός του νεοναζιστικού κόμματος, νοσταλγώντας τη δικτατορία των συνταγματαρχών, ενστερνιζόμενος έτσι, με αυτόν του τον τρόπο, την έννοια της πολιτικής που προώθησε ο Καρλ Σμιτ (Carl Schmitt).

 

Η Χρυσή Αυγή, που είναι αποφασισμένη να συμπεριφέρεται σύμφωνα με αυτή την έννοια της πολιτικής, φανερώνει ήδη έμπρακτα αυτό που είναι. Αγέλη μπράβων, που εν είδει επιχειρημάτων προσφεύγουν σε βιαιοπραγίες, σε προσβολές και σε θανάσιμες απειλές ως μέτρα εκφοβισμού, στη δημαγωγική φρασεολογία, στη φαντασμαγορία της εθνικής καθαρότητας και στην περιστασιακή φιλάνθρωπη δράση, η Χρυσή Αυγή ήδη κάνει να ξημερώνει μια αυγή που βάφεται από το «αίμα του εχθρού». Θα προχωρήσει ακατάπαυστα στην εκρίζωσή του από τα σώματα – σήμερα των μεταναστών, αύριο όλων των τάξεων και φυλών μαζί, ή σχεδόν – σαν την κατεξοχήν απολαμβάνουσα ουσία. Αυτό δεν αντιβαίνει στις οδούς του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού.

 



[1] Dina Kyriakidou, “Special Report: Greece’s far-right party goes on the offensive”, Agence Reuters, 12/11/12 (Ντίνα Κυριακίδου, Ειδική αναφορά: Το Ελληνικό κόμμα της άκρας δεξιάς, αναλαμβάνει επίθεση/ επιτίθεται πρώτο», Πρακτορείο Ρόιτερς, 12/11/2012).

[2] William Wheeler, “Europe’s New Fascists”, The New York Times, 17/11/2012.

ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡOΤΗΤΑ

Νέο Βιβλίο

Σινεμά και ψυχανάλυση 25/11/2018